Przy niezapłaconej fakturze najpierw wyślij wezwanie do zapłaty, potem złóż pozew w e-Sądzie, a z nakazem zapłaty idź do komornika. Prostą sprawę możesz poprowadzić sam. Prawnik przyda się przy sporze o jakość usługi albo upadłości dłużnika.

Zanim wyślesz wezwanie, policz, co Ci się należy

Od dnia po terminie płatności naliczasz odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych. To obecnie kilkanaście procent w skali roku (stopa referencyjna NBP + 10 punktów procentowych dla większości dłużników). Nie musisz ich zapowiadać ani wzywać do ich zapłaty, bo należą się z mocy ustawy.

Tak samo, bez wezwania, należy Ci się rekompensata za koszty odzyskiwania należności:

  • 40 euro przy należności do 5 000 zł,
  • 70 euro od 5 000 do 50 000 zł,
  • 100 euro powyżej 50 000 zł.

Rekompensata należy się od każdej faktury niezapłaconej w terminie osobno. Przy dziesięciu przeterminowanych fakturach po 2 000 zł to 400 euro, niezależnie od odsetek.

Krok 1: wyślij wezwanie do zapłaty

W pozwie musisz napisać, czy próbowaliście rozwiązać spór polubownie (art. 187 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania cywilnego). Dlatego wezwanie wysyłaj zawsze. Wpisz w nim:

  • dokładnie, o co chodzi: numery faktur, kwoty, terminy płatności,
  • naliczone odsetki i rekompensatę,
  • termin zapłaty (zwyczajowo 7 dni) i numer konta,
  • zapowiedź skierowania sprawy do sądu oraz wpisu do biura informacji gospodarczej (BIG/KRD); po spełnieniu warunków z ustawy ta druga zapowiedź bywa skuteczniejsza niż groźba sądu.

Wyślij wezwanie listem poleconym za potwierdzeniem odbioru oraz mailem. Dłużnik, który dostaje dokładnie policzone wezwanie, wie, że nie blefujesz.

Nie zgadzaj się na raty bez zabezpieczenia. Jeśli dłużnik prosi o raty, podpisz ugodę z uznaniem długu, najlepiej z poddaniem się egzekucji u notariusza (art. 777 Kodeksu postępowania cywilnego). Uznanie długu przerywa bieg przedawnienia (art. 123 § 1 pkt 2 Kodeksu cywilnego) i utrudnia dłużnikowi późniejszy spór.

Krok 2: złóż pozew w EPU, czyli w sądzie przez internet

Jeśli wezwanie nie zadziałało, przy bezspornych fakturach najszybsze jest elektroniczne postępowanie upominawcze (e-sąd, www.e-sad.gov.pl):

  1. Zakładasz konto i wypełniasz pozew online. Dowodów nie załączasz, tylko je opisujesz (numery faktur, umowa).
  2. Płacisz opłatę sądową: czwartą część zwykłej opłaty, minimum 30 zł (art. 19 i 20 ustawy o kosztach sądowych). Przy roszczeniu ponad 20 000 zł to 1,25% wartości.
  3. Referendarz sądowy wydaje nakaz zapłaty, zwykle w ciągu kilku tygodni.
  4. Dłużnik ma 14 dni na sprzeciw. Bez sprzeciwu nakaz się uprawomocnia. Gdy sąd nada mu klauzulę wykonalności, czyli zgodę na egzekucję, możesz iść do komornika.

Jeśli dłużnik złoży sprzeciw, nakaz traci moc, a sprawa toczy się w sądzie właściwości ogólnej.

Krok 3: idź do komornika

Z prawomocnym nakazem i klauzulą składasz wniosek egzekucyjny do wybranego komornika. Wskaż wszystko, co wiesz o majątku dłużnika: rachunki bankowe (komornik znajdzie je przez system OGNIVO), należności u kontrahentów, pojazdy, nieruchomości. Opłata egzekucyjna wynosi co do zasady 10% ściągniętej kwoty i płaci ją dłużnik (ustawa o kosztach komorniczych).

Pilnuj przedawnienia

Po przedawnieniu dłużnik może odmówić zapłaty, a sąd nie każe mu płacić. Roszczenia z działalności gospodarczej przedawniają się co do zasady po 3 latach, z końcem roku kalendarzowego. Roszczenia ze sprzedaży w ramach działalności przedsiębiorstwa przedawniają się po 2 latach.

Wniesienie pozwu albo uznanie długu przerywa bieg przedawnienia (art. 123 § 1 Kodeksu cywilnego). Zawezwanie do próby ugodowej tylko go wstrzymuje (art. 121 pkt 6 Kodeksu cywilnego). Roszczenie o 2-letnim terminie, wymagalne w grudniu 2024 r., przedawni się więc 31 grudnia 2026 r., jeśli nic z nim nie zrobisz.

Kiedy oddać sprawę prawnikowi

  • spór o jakość usługi lub dzieła,
  • wzajemne potrącenia, czyli kontrahent odlicza to, co Ty jesteś mu winien,
  • dłużnik w restrukturyzacji albo upadłości,
  • kwoty od kilkudziesięciu tysięcy wzwyż.

W tych sytuacjach samodzielne EPU może zaszkodzić, np. przez złe sformułowanie roszczenia. Koszty prawnika co do zasady płaci przegrany, ale zwykle tylko według stawek urzędowych.


Podstawa prawna

  • ustawa z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 711 z późn. zm.), art. 4, 7, 10 — tekst w ISAP
  • ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. — Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 468), art. 187, 505²⁸–505³⁹, 777 § 1 pkt 5 — tekst w ISAP
  • ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. — Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 795), art. 118, 121, 123, 554 — tekst w ISAP
  • ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1228 z późn. zm.), art. 19, 20 — tekst w ISAP